Obecnie obowiązująca strategia Koncernu została przyjęta i zakomunikowana pod koniec 2008 roku. Był to początek obecnego kryzysu gospodarczego, dlatego też miała na celu m.in. zabezpieczenie Koncernu przed skutkami spowolnienia gospodarczego i jednoczesne wzmocnienie pozycji zapewniającej najlepszą, ale i bezpieczną pozycję startową do dalszego rozwoju.

Rok 2009 był pod względem uwarunkowań makroekonomicznych najtrudniejszym okresem w historii Koncernu. Jednym z największych wyzwań w tym okresie był znaczący spadek marży rafineryjnej i dyferencjału. Dzięki niezwłocznemu uruchomieniu – już na początku roku - pakietu programów mających na celu poprawę efektywności, negatywny wpływ kryzysu udało się znacząco ograniczyć i PKN ORLEN uzyskał 6 mld zł dodatkowych środków pieniężnych.

Pomimo trudnej sytuacji rynkowej PKN ORLEN w 2009 roku wypracował z działalności operacyjnej środki pieniężne w wysokości 5 mld zł, czyli o 1,5 mld zł więcej niż w 2008 roku. Dzięki temu w pełni zrealizowaliśmy przyjęte założenia, aby wpływy operacyjne były wyższe od nakładów inwestycyjnych. Obniżyliśmy zadłużenie netto o 2,3 mld zł do poziomu 10,3 mld zł.

W omawianym okresie nasze działania koncentrowaliśmy na trzech płaszczyznach:

• poprawie efektywności działalności podstawowej,
• dezinwestycji aktywów niezwiązanych z działalnością podstawową,
• przygotowaniach rozwoju działalności w nowych obszarach – segmencie energetycznym oraz upstream.

W ramach poprawy efektywności działalności podstawowej, w segmencie rafineryjnym jednym z kluczowych działań w 2009 roku były inwestycje, nakierowane na zwiększenie produkcji średnich destylatów w połączeniu ze zwiększonym przerobem ropy w rafinerii w Płocku oraz wsadu dla części petrochemicznej. Pełne efekty prowadzonych działań osiągniemy po uruchomieniu instalacji Hydroodsiarczania Oleju Napędowego (HON) oraz instalacji Paraksylenu (PX). Rok 2009 zakończyliśmy również wzrostem uzysku paliw o 3 p.p. w stosunku do 2008 roku dzięki optymalizacji przerobu ropy naftowej i wykorzystania instalacji.

Wraz z poprawą efektywności prowadziliśmy działania mające na celu dalsze wzmocnienie aktywów działalności podstawowej. W tym zakresie koncentrowaliśmy się m.in. na aktywach logistycznych, które są istotnym elementem naszej przewagi konkurencyjnej. W 2009 roku rozpoczęliśmy prace nad zwiększeniem efektywności operacyjnej istniejących podziemnych magazynów ropy i paliw oraz nad dalszym zwiększeniem pojemności magazynowych, dzięki którym możliwe będzie pełniejsze zaspokojenie potrzeb magazynowych.

Głównym celem strategicznym segmentu sprzedaży hurtowej w 2009 roku było utrzymanie pozycji lidera w poszczególnych krajach. Jednym z ważniejszych osiągnięć tego obszaru była sprzedaż ponad jednej trzeciej wolumenu poprzez własną sieć detaliczną.

W przypadku segmentu sprzedaży detalicznej paliw działania strategiczne koncentrowaliśmy na dalszym wzmocnieniu marki oraz zwiększeniu efektywności sprzedaży na stację i marży w sprzedaży pozapaliwowej. Ważnym osiągnięciem w 2009 roku był wzrost wolumenów sprzedaży detalicznej o ponad 6% przy większej dynamice wzrostu w porównaniu do rynku, co doprowadziło do średniego wzrostu udziału we wszystkich rynkach o 1 p.p., w tym, w samej Polsce udział ten wzrósł do 31%. Zwiększyliśmy również marżę pozapaliwową o 20% dzięki konsekwentnej realizacji strategii detalicznej (gastronomia i sklep).

Równie dobre wyniki zostały odnotowane w zakresie sprzedaży segmentu petrochemicznego, która wzrosła o 2% w stosunku do 2008 roku. Naszą sytuację w segmencie petrochemicznym determinowały inwestycje w nowe produkty oraz prace nad dalszym wzrostem efektywności. Najważniejszą inwestycją w segmencie petrochemicznym była budowa kompleksu produkcyjnego paraksylenu (PX) oraz kwasu tereftalowego (PTA) w Płocku. Projekt realizowany jest zgodnie z harmonogramem – uzyskaliśmy zaawansowanie prac odpowiednio w 97% i 81% na koniec 2009 roku, planujemy zakończyć inwestycje w 2010 roku.

W minionym roku PKN ORLEN zrealizował strategiczny cel, jakim było zawarcie nowych kontraktów długoterminowych na dostawy ropy naftowej. W wyniku przeprowadzonych negocjacji, zawarte zostały korzystne finansowo umowy. Wartość kontraktów wyniosła około 45 mld zł, co jest historycznym wynikiem na polskim rynku. Całkowicie nowym i kluczowym elementem w porównaniu do wcześniej zawieranych umów jest fakt, że podpisane kontrakty gwarantują pełne bezpieczeństwo dostaw.

Koncentrując się na podstawowym biznesie w 2009 roku, prowadziliśmy proces dezinwestycji aktywów w segmencie chemicznym (ANWIL) i telekomunikacyjnym (Polkomtel). W zakresie inwestycji kapitałowych realizowaliśmy wykupy pakietów mniejszościowych w kilku spółkach niezwiązanych z naszą działalnością biznesową.

Świadomi wyzwań, jakim musimy sprostać – zapewnienia bezpieczeństwa i dywersyfikacji dostaw, oraz rosnących cen energii – kontynuowaliśmy prace w zakresie działalności wydobywczej. W 2009 roku rozpoczęliśmy realizację projektu wydobywczego na szelfie bałtyckim wspólnie z Kuwait Energy Company. Razem z PGNiG powołaliśmy do życia spółkę JV z w zakresie poszukiwań i wydobycia w Wielkopolsce.

Rozwijamy również segment produkcji energii elektrycznej, wykorzystując sprzyjające uwarunkowania na rynku energii elektrycznej. W ramach realizacji tego celu prowadzimy prace nad zaangażowaniem się w budowę zakładu produkcji energii we Włocławku. Dalsze działania, zarówno w obszarze działalności wydobywczej, jak wytwarzania energii, będziemy realizowali zarówno samodzielnie, jak i we współpracy z krajowymi i zagranicznymi partnerami branżowymi. Budowa Koncernu multi-utility, czyli o zdywersyfikowanym portfelu działalności, stanowi ważny krok integrujący łańcuch wartości Koncernu.