Przemysł naftowy narodził się w Polsce.

W latach 1852-1853 dwaj młodzi polscy aptekarze Ignacy Łukasiewicz i Jan Zeh prowadzili badania nad płynem, który powstawał podczas zagęszczania oleju skalnego. Eksperymenty z oczyszczonym płynem, znanym później, jako nafta świetlna wykazały, że pali się on mocnym, jasnym światłem. 31 lipca 1853 roku w lwowskim szpitalu zabłysnęły, po raz pierwszy na świecie, lampy naftowe zaprojektowane przez Ignacego Łukasiewicza.  Wydarzenie to traktowane jest jako początek polskiego i światowego przemysłu naftowego.

Ignacy Łukasiewicz ciągle udoskonalał swój wynalazek i jako pierwszy wykorzystał wydobywaną na Podkarpaciu ropę naftowaną na skalę przemysłową.
W 1854 roku wraz ze wspólnikami założył pierwszą na świecie spółkę naftową, która zaczęła wydobywać i eksploatować ropę w Bóbrce k. Krosna, a w 1856 roku uruchomił w Ulaszowicach pierwszą na ziemiach polskich destylarnię ropy naftowej.

Dzięki działaniom zapoczątkowanym przez Ignacego Łukasiewicza nowa gałąź przemysłu rozwijała się w Polsce prężnie, aż do wybuchu II wojny światowej.  

Historia trzech pomarańczowych liter

W lipcu 1944 roku powołano do życia instytucję mającą za zadanie zabezpieczenie istniejącej po działaniach wojennych i okupacji infrastruktury naftowej oraz rozpoczęcie działalności dystrybucyjnej. 14 sierpnia 1944 roku ukazał się pierwszy akt urzędowy określający nazwę organizacji mianem Polski Monopol Naftowy. Jednak już w październiku tego samego roku nazwa zostaje zmieniona na Państwowe Biuro Sprzedaży Produktów Naftowych.

„Współczesną” nazwę CPN zawdzięcza Ministrowi Przemysłu, który 3 grudnia 1945 roku specjalnym zarządzeniem utworzył państwowe przedsiębiorstwo Centrala Produktów Naftowych. 10 lat później ponownie przekształcono organizację i nadano jej nazwę Centralny Zarząd Obrotu Produktami Naftowymi "CPN".

Po kolejnych 3 latach firma powróciła do wcześniejszej nazwy, którą połączono ze skrótem „CPN” – Centrala Produktów Naftowych "CPN", a w grudniu 1995 roku została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, co znalazło odzwierciedlenie w nazwie poprzez dodanie do niej skrótu S.A. Autorem opracowanego w latach 60. XX w. logo CPN jest Ryszard Bojar, który wraz ze Stefanem Solikiem i Jerzym Słowikowskim opracował także cały system identyfikacji wizualnej CPN. To dzięki nim, przez lata na stacjach paliw firmy królowało biało-pomarańczowe logo wywodzące się ze skrótu nazwy CPN. Pod koniec swojej działalności spółka posiadała liczącą ponad 1400 obiektów sieć stacji paliw oraz prawie 600 autocystern do transportu paliw.

Logo CPN przetrwało do 1999 roku, kiedy to po ponad pół wieku obecności na rynku, spółka została skreślona z Rejestru Handlowego, a jej infrastruktura stała się dystrybucyjnym ramieniem Polskiego Koncernu Naftowego. Do dziś w świadomości wielu Polaków, nazwa CPN pozostała synonimem stacji paliw.

Historia niebieskiego logo

W latach 40. XX wieku funkcjonowało w Polsce pięć rafinerii – w Niegłowicach k/Jasła, w Jedliczach k/Krosna, w Gliniku Mariampolskim k/Gorlic, w Trzebini i Czechowicach – Dziedzicach. Stale wzrastające zapotrzebowanie na paliwa oraz surowce do produkcji wynikające z gwałtownego rozwoju przemysłu i motoryzacji w latach 50. XX w., a także niewystarczające zdolności przerobowe istniejących rafinerii spowodowały potrzebę budowy kolejnej rafinerii. W 1958 roku zapadła decyzja o lokalizacji zakładu w Płocku, a  5 stycznia 1959 roku zapadła decyzja o budowie Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych.

Znakiem firmowym zakładu była stylizowana retorta, naczynie chemiczne z wpisaną w nie literą „P” wywodząca się od słowa petrochemia lub jak uważają inni od nazwy miasta Płock. Potocznie logo nazywane było „Petką”. Od początku swojego istnienia występowało najczęściej w biało-niebieskiej kolorystyce.

Przemiany polityczne w Polsce rozpoczęte w latach 80. XX wieku zapoczątkowały procesy rynkowe w gospodarce. W ramach tych przeobrażeń, 1 lipca 1993 roku przedsiębiorstwo MZRiP przekształcono w spółkę akcyjną Petrochemia Płock S.A. Aby zasygnalizować zaistniałą zmianę w znaku firmowym, dotychczasową „Petkę” uzupełniono o zapis nazwy i spięto linią podkreślającą tekst. Od tego okresu, w zależności od form prezentacji, używano zarówno nowej wersji logo, jak i samej stylizowanej retorty.

Logo w takim układzie w 1993 roku znalazło się na pierwszych białych stacjach paliw oraz na autocysternach. W późniejszych latach zmieniono kolorystykę stacji paliw na niebiesko-białą.

Orzeł i energia

W maju 1998 roku Rada Ministrów podjęła decyzję o utworzeniu narodowego koncernu naftowego z połączenia Centrali Produktów Naftowych CPN S.A.
i Petrochemii Płock S.A. 7 września 1999 roku formalnie utworzono Polski Koncern Naftowy S.A.

Wizerunek powstającego koncernu wymagał wykreowania nowej marki. Tworząc nazwę marketingową dążono do uzyskania efektu kojarzenia nazwy z dominującymi w strategii wizerunku koncernu pojęciami: światowy, naftowy, nowoczesny i narodowy. Uznano, że nazwa winna odzwierciedlać: jakość, siłę, moc, energię, charakteryzować producenta z branży paliwowej i petrochemicznej oraz prezentować technologiczne i proekologiczne zaawansowanie firmy, a także zorientowanie na klienta. Nie można było też pominąć polskiego rodowodu firmy i jej dominującej pozycji na rynku.

W wyniku badań rozpoczętych pod koniec 1999 roku, z ponad 1000 propozycji nazw wyłoniono jedną - ORLEN, która gwarantowała pożądane skojarzenia, umożliwiała prostą interpretację i rejestrację, jako znak towarowy. Słowo ORLEN składa się z elementów słów ORZEŁ i ENERGIA.

Kolejnym etapem budowania systemu tożsamości wizualnej marki ORLEN było stworzenie spójnego z nazwą symbolu graficznego. Do konkursu na symbol firmy zaproszono najwybitniejszych polskich artystów grafików. Jury najwyżej oceniło pracę prof. Henryka Chylińskiego, autora m.in. znaków fundacji Teraz Polska i Polskiego Radia.

Nagrodzony znak przedstawiał stylizowaną głowę orła. Dzisiejszą formę logo przybrało po uzupełnieniu o zapis nazwy marketingowej ORLEN umieszczony na prostokątnym polu. Identyfikacja wizualna koncernu została oparta o kolory czerwony, biały, szary i srebrny.

3 kwietnia 2000 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło uchwałę o przyjęciu przez Polski Koncern Naftowy S.A. nazwy handlowej ORLEN. Po raz pierwszy wizerunek marki ORLEN został zaprezentowany w 2000 roku, przy okazji emisji drugiej transzy akcji koncernu na Giełdzie Papierów Wartościowych
w Warszawie. 

Marka ORLEN stała się osią działań komunikacyjnych i marketingowych koncernu, co umożliwiło firmie stworzenie spójnego przekazu informacji i wizerunkowego ujednolicenia wszystkich prowadzonych działań rynkowych. Strukturze tożsamości marki ORLEN nadany został monolityczny charakter, co w konsekwencji zaowocowało przyjęciem jednolitego system oznakowania firmy, jej produktów, a także spółek z grupy kapitałowej. Obecnie, w ramach spójnej tożsamości firm wchodzących w skład Koncernu, spółki używają oznaczenia ORLEN w nazwie, bądź zapisu “Grupa ORLEN”, jako uzupełnienia dotychczasowych własnych oznaczeń. Poprzez takie rozwiązanie marka ORLEN stała się elementem wizerunku poszczególnych spółek i ich produktów.

Jednak najpopularniejszą wersją logo jest powszechnie znana wersja w czerwonej lub białej kolorystyce. Logo ORLEN oznakowywane są również oleje silnikowe i płyny eksploatacyjne, smary samochodowe oraz szeroka gama produktów chemii motoryzacyjnej. Jednak rynkową wizytówką firmy jest sieć stacji paliw o standardach zgodnych z kompetencjami i wymogami określonymi w strategii marki korporacyjnej ORLEN.

Marka ORLEN poprzez działalność społeczną dociera także do dzieci, stąd powstała potrzeba stworzenia maskotki firmowej. Tak powstała spersonalizowana forma znaku marki - ORLENEK - sympatyczny orzełek o ludzkich cechach.

Mimo, iż marka ORLEN funkcjonuje na rynku bardzo krótko, bo od 2000 roku, jest dziś polskim synonimem światowej klasy produktów i modelowego ekspansywnego przedsiębiorstwa.