„Adolph Menzel (1815–1905). Niestrudzony obserwator” w Muzeum Narodowym
Od 11 września do 13 grudnia 2026 roku w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Warszawie będzie można oglądać wystawę „Adolph Menzel (1815–1905). Niestrudzony obserwator”. To pierwsza w Polsce prezentacja twórczości jednego z najważniejszych artystów niemieckich XIX wieku: malarza, rysownika i grafika, którego dorobek wymyka się prostym klasyfikacjom.
Menzel tworzył przez niemal całe stulecie, pozostając wyjątkowo uważnym świadkiem przemian swojej epoki. W jego pracach odnaleźć można echa biedermeieru, romantyzmu, realizmu i historyzmu, a także zapowiedź impresjonizmu w sztuce niemieckiej. Interesowały go zarówno wydarzenia historyczne i królewskie ceremonie, jak i codzienne czynności, praca robotników, pejzaże czy pozornie zwyczajne fragmenty rzeczywistości.
Jak informuje Muzeum Narodowe, dzięki współpracy z Kupferstichkabinett i Alte Nationalgalerie w Berlinie oraz z muzeami narodowymi we Wrocławiu i Poznaniu na ekspozycji znajdą się obrazy, rysunki i ryciny Menzla, ukazujące różnorodność jego twórczości.
Wystawa pokazuje artystę jako „niestrudzonego obserwatora” co widać doskonale na jego dziełach. Sztuka to dla niego nie tylko sposób przedstawiania świata, lecz także narzędzie jego poznawania. Przenikliwe spojrzenie Menzla pozwalało dostrzegać znaczenie zarówno w scenach wielkiej historii, jak i w detalach codzienności. Dzięki temu jego prace pozostają niezwykle świeże i aktualne, zapraszając widzów do uważniejszego patrzenia na otaczającą rzeczywistość.
W zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie znajduje się ponad 200 rycin oraz 45 rysunków Menzla. Na ekspozycji znajdą się obrazy, rysunki i ryciny ukazujące różnorodność dorobku artysty. Ważnym wątkiem wystawy jest także proweniencja prac Menzla ze zbiorów MNW, pochodzących w większości z przedwojennych kolekcji niemieckich.
Ich historia ma skłaniać do refleksji nad drogami, jakimi dzieła sztuki trafiały do polskich instytucji kultury po zmianie granic w 1945 roku, oraz nad współczesnym znaczeniem badań proweniencyjnych.
Wystawa objęta jest patronatem honorowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a jej kuratorem jest Piotr Borusowski.
Mecenasem Muzeum Narodowego jest ORLEN.
