Kultura i bezpieczeństwo w obliczu wojny. Ukraine Culture Security Forum w Warszawie
Kultura potrzebuje bezpieczeństwa, by przetrwać, a bezpieczeństwo potrzebuje kultury, by dobrze się rozwijać. To główne zagadnienia, o których debatowano podczas drugiej edycji Ukraine Culture Security Forum 2.0. Partnerem strategicznym wydarzenia był ORLEN.
Forum zostało zorganizowane przez Fundację OBMIN 7-8 maja w ambasadzie Niemiec w Warszawie. Była o kontynuacja pierwszej edycji, która w ubiegłym roku odbyła się w Ambasadzie RP w Berlinie. Tegoroczna odsłona koncentrowała się na współzależności między ochroną dziedzictwa kulturowego a bezpieczeństwem, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń Ukrainy w warunkach toczącej się wojny oraz w kontekście długofalowej odbudowy. Wydarzenie zgromadziło niemal dwustu przedstawicieli administracji publicznej, instytucji kultury, muzeów i ekspertów z Ukrainy, Polski, Niemiec, Francji, Szwecji, Estonii oraz Bośni i Hercegowiny.
Wydarzenie otworzył ambasador Niemiec Miguel Berger, który podkreślił konsekwentne wsparcie Niemiec dla Ukrainy, realizowane we współpracy z europejskimi partnerami. Małgorzata Ławrowska‑von Thadden, przewodnicząca Fundacji OBMIN, zwróciła uwagę, że kultura nie jest dodatkiem do polityki bezpieczeństwa, lecz jej integralnym elementem i fundamentem, na którym budowana jest przyszłość państwa.
Głos zabrał również Artur Harazim, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP, wskazując na rosnące znaczenie międzynarodowej współpracy w ochronie ukraińskiego sektora kultury. W poruszającym wystąpieniu Mykyta Poturajew, przewodniczący Komisji ds. Polityki Humanitarnej i Informacyjnej w parlamencie Ukrainy, mówił o niszczeniu kultury jako formie przemocy, sięgającej znacznie dalej niż fizyczna agresja.
Jednym z kluczowych punktów programu było wystąpienie Magnusa Hjorta, dyrektora generalnego Szwedzkiej Agencji Obrony Psychologicznej, poświęcone roli dezinformacji we współczesnych konfliktach i próbom „tworzenia alternatywnej rzeczywistości” poprzez fałszywe narracje historyczne.
Te zagadnienia stały się punktem wyjścia do paneli dyskusyjnych, w których udział wzięli m.in. Ołeksandr Miszczenko, wiceminister spraw zagranicznych Ukrainy, Étienne de Poncins, ambasador Francji w Polsce, oraz eksperci z sektora muzealnego, w tym Marianna Otmianowska, dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie. Uczestnicy rozmawiali o praktycznych narzędziach przeciwdziałania dezinformacji, ochronie wiarygodności przekazu historycznego oraz roli instytucji kultury jako strażników tożsamości.
Drugiego dnia uczestnicy wzięli udział w wizytach studyjnych poświęconych nowoczesnym technologiom ochrony zbiorów muzealnych, w tym w Muzeum Gazowni Warszawskiej.
Forum odbyło się pod patronatem instytucji rządowych i pozarządowych Ukrainy, Polski i Niemiec, przy wsparciu m.in. ministerstw spraw zagranicznych Polski i Niemiec, Ministerstwa Kultury Ukrainy oraz partnerów instytucjonalnych z obszaru kultury i bezpieczeństwa.
Ukraine Culture Security Forum stanowiło także ważny etap przygotowań do Konferencji Odbudowy Ukrainy, która odbędzie się w lipcu w Gdańsku. Podczas wydarzenia kwestia kultury ma zostać uwzględniona jako istotny element długofalowej odbudowy kraju.
