Stanowisko ORLEN w ramach konsultacji publicznych projektu ustawy o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy – Prawo energetyczne (UD399)

Poddana do konsultacji publicznych regulacja ma na celu m.in. doprecyzowanie przepisów dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność w zakresie paliw obowiązek tworzenia zapasów i ponoszenia opłaty zapasowej od pierwszej jednostki produktu objętego obowiązkiem. W tym zakresie ORLEN S.A. wystąpił z propozycją doprecyzowania zasad funkcjonowania przedsiębiorstw rozpoczynających działalność poprzez zastąpienie pojęcia „pierwszego roku działalności” pojęciem „pierwszego okresu wykonywania działalności”, liczonym od dnia w którym podmiot rozpoczął w ramach wykonywanej działalności faktyczną produkcję lub przywóz paliw lub przywóz ropy naftowej do końca kolejnego roku kalendarzowego, oraz dostosowanie przepisów dotyczących obowiązku zapasowego do tego okresu. Spółka zaproponowała również wprowadzenie alternatywnego, kroczącego sposobu obliczania podstawy wymaganej ilości zapasów obowiązkowych ropy naftowej i paliw dla podmiotów rozpoczynających działalność. W konsekwencji konieczne byłoby również doprecyzowanie okresu referencyjnego dla pierwszego półrocza kolejnego roku – poprzez przyjęcie danych za pełny poprzedni rok kalendarzowy. ORLEN S.A. wskazuje również, że obowiązek utrzymywania zapasów przez 12 miesięcy od dnia zawieszenia działalności lub wykreślenia z rejestru nie jest spójny z okresem obowiązywania zabezpieczenia majątkowego ustanawianego w związku z koncesją na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą. W zakresie obowiązku informowania o zamiarze zawieszenia działalności, Spółka proponuje uzupełnienie regulacji poprzez wskazanie w treści wpisu do rejestru również planowanej daty zawieszenia lub zakończenia działalności. ORLEN S.A. zwraca uwagę na ryzyka związane z projektowanymi mechanizmami odkupu zapasów przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych, wskazując na możliwość nadużyć przez przedsiębiorców ze względu na atrakcyjniejsze niż utrzymywanie obowiązku zapasowego warunki odkupu. W zakresie proponowanej w projekcie kontroli przedsiębiorcy przed wykreśleniem z rejestru systemu zapasów interwencyjnych, Spółka postuluje zmianę jej charakteru z obligatoryjnego na fakultatywny oraz wprowadzenie obowiązku ograniczenia terminem czasu jej przeprowadzenia, z zastrzeżeniem możliwości wydłużenia tego terminu w przypadku braku współpracy ze strony podmiotu kontrolowanego. ORLEN S.A. postuluje odstąpienie od regulacji przewidującej wygaśnięcie koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą w przypadku wykreślenia przedsiębiorstwa energetycznego przez Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych z rejestru systemu zapasów interwencyjnych.

Dodatkowo w przekazanym stanowisku ORLEN S.A. wskazuje na konieczność rozszerzenia definicji międzynarodowego bunkra morskiego tak, aby obejmowała również gaz ziemny, co pozwoli uwzględniać LNG przy kalkulacji obowiązków zapasowych. ORLEN S.A. proponuje także, aby ilość gazu ziemnego stanowiąca podstawę obowiązku zapasowego była pomniejszana o wolumen przeznaczony na bunkrowanie, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania. Spółka postuluje również dostosowanie terminów związanych z korektą ilości zapasów ropy naftowej utrzymywanej zamiennie za paliwa poprzez przesunięcie tego obowiązku na 30 czerwca każdego roku. Celem zmiany jest zapewnienie pełnej spójności czasowej czynności realizowanych przez podmioty zobowiązane (producentów i handlowców) oraz ograniczenie zbędnych obciążeń operacyjnych względem tych podmiotów. Systemowo wskazana jest również zmiana zasad utrzymywania zapasów dla ciężkiego oleju opałowego poprzez umożliwienie ich utrzymywania w całości w postaci ropy naftowej. Powyższe uzasadnione jest zarówno względami operacyjnymi, jak i brakiem wpływu tej zmiany na poziom bezpieczeństwa energetycznego Państwa.